’t Snotneusje

Snotneusje-1945_straight

Als er één voorwerp symbool kan zijn voor de tragische gebeurtenis op de Dam, dan is dat wel draaiorgel ’t Snotneusje.

Screen Shot 2014-06-30 at 22.05.46

Maar wat weten we feitelijk van het ’t Snotneusje?

Onderstaande informatie is tot stand gekomen dankzij Robert Blinkhof, Documentalist Kring van Draaiorgelvrienden en de familie Perlee.

Aanvankelijk werd gedacht dat het een “Bursens” product was (een fabrikant in Hoboken-Antwerpen) maar bij restauratie van het orgel in 2008 bleek dat het samengesteld was door Karel Struys, een schoonzoon van Gijs Perlee, ongeveer in 1938. Het is een 48-toets draaiorgel. Er zijn in 1940 nog geluidsopnames van gemaakt op 78 toeren platen.

Sinds 1992 is ’t Snotneusje eigendom van het Amsterdam Museum.

’t Snotneusje voor het Amsterdam Museum

62237-625-472In datzelfde jaar zijn er twee kogels van de schietpartij op de Dam uit het orgel verwijderd. Dit bleken 9x19mm patronen te zijn. 1 Kogel zit nu nog in het orgel.

 

 

Volgens een getuigenis ingezonden naar de Oud Amsterdammer, zou Reijer van Es op 7 Mei 1945 het orgel hebben bediend. Echter uit ons onderzoek is gebleken dat deze meneer al op 7 November 1942 overleden was.

Het orgel is niet ongeschonden uit de schietpartij gekomen, behalve dat het door kogels geraakt is, blijkt er in de nasleep ook een auto van de Grune Polizei tegen aangereden te zijn, waardoor er een wiel afbrak. Kort daarna is het weer gerepareerd door de firma Perlee.

vlcsnap-00002

 

Screen Shot 2014-05-17 at 19.25.33

Foto: Cas Oorthuys.

Foto: Cas Oorthuys.

Onbekende fotograaf

Onbekende fotograaf

Op onderstaande uitvergroting van een foto van Wiel van der Randen is goed te zien dat het orgel gedraaid is en scheef staat, rondom zijn de muziekboeken op de grond gevallen.

Screen Shot 2014-06-30 at 21.59.06

snotneusje

Uitsnede van foto Kryn Taconis: transport van slachtoffers, met links op de achtergrond de scheef staande draaiorgel ’t Snotneusje.

’t Snotneusje was die dag niet het enige draaiorgel op de Dam. Draaiorgel de Buffel en de Cementmolen zijn voor de schietpartij daar ook gezien.

Gerelateerde berichten

 

Film van ’t Snotneusje op YouTube:

Erik-Jan Ottersberg 5mei 2015
Mijn vader, Frits Ottersberg, stond achter het draaiorgel ‘Snotneusje’. Hij droeg een grijs colbert, zwarte broek en was op de fiets. Er is nog een foto, van voor het schietincident, (op jullie site) waar hij op staat.
Hij woonde op de Spaarndammerdijk. Gelukkig kan ik het vertellen, mijn pa niet meer. Hij overleed op 21 juni 2003 aan een hartaanval.

twee orgels Leijns

uitsnede uit foto van W.F. Leijns. Voor de schietpartij waren ook twee andere draaiorgels op de Dam. Vooraan (rechts) draaiorgel de Cementmolen van de fa Möhlmann, achteraan (links) draaiorgel de Buffel van de fa Perlee. Möhlmann en Perlee waren beide orgelverhuurbedrijven.  Foto eigendom van Nederlands Fotomuseum.